5 pożytecznych organizmów, o których mało kto słyszał

Całkowicie czarne, osiągające nawet 4 cm długości i niezwykle szybkie – chrząszcze biegaczowate zdecydowanie nie należą do ulubionych owadów zamieszkujących nasze ogrody. Nie przejmują się tym jednak, ponieważ ludzie rzadko mają z nimi kontakt. Biegaczowate pełnią rolę nocnych strażników w naszym ogrodzie. Gdy śpimy, te błyszczące owady ruszają na polowanie. Nie są wybredne – odżywiają się jajami ślimaków, mszycami, robakami, gąsienicami, stonogami, drutowcami, stonką ziemniaczaną, a także pędrakami. Niektóre większe gatunki potrafią nawet upolować małe ślimaki. Pewnie się zastanawiasz, jaki wpływ może mieć taki chrząszcz na ekosystem. Otóż biegaczowate potrafią codziennie zjeść trzykrotność masy swojego ciała – to naprawdę robi różnicę.

Na pewno już widziałeś te owady, prawda? Są wprawdzie delikatne i kruche, ale ich intensywnie jasnozielona barwa sprawia, że widać je z daleka. Większość dorosłych osobników gatunków złotooków żywi się pyłkiem, nektarem i spadzią. Dzięki temu są cennymi pomocnikami w zapylaniu roślin, choć to nie jest ich największa zaleta. Największy wkład w ochronę roślin przed szkodnikami złotooki wnoszą w stadium larwalnym. Przez pierwsze trzy tygodnie życia – zanim się przepoczwarzą – larwy złotooków pożerają ogromne ilości mszyc, przędziorków, wciornastków, wełnowców i innych owadów. W tym przypadku ilość naprawdę ma znaczenie – każda samica złotooka składa rocznie ponad 1000 jaj, z których po pewnym czasie wykluwa się cała armia łowców mszyc. W połączeniu z biedronkami złotooki tworzą niezawodny duet w walce z mszycami.

Także wśród gąsieniczników znajdziemy wiele gatunków wyspecjalizowanych w pasożytnictwie na różnych owadach. Dorosłe osobniki składają jaja w ciałach innych owadów, które następnie służą jako pożywienie dla rozwijających się larw. Niektóre gatunki mają duże znaczenie w sadownictwie, ponieważ pasożytują na błonkówkach roślinożernych, muchach i chrząszczach szkodzących drzewom owocowym. Inne gatunki są wykorzystywane w szklarniach jako biologiczna metoda zwalczania szkodników, redukując populację larw mączlika szklarniowego lub miniarki. Gąsieniczniki chętnie zimują pod luźną korą drzew lub w kępach trawy. Dzięki odpowiednio przygotowanemu hotelowi dla owadów można im ułatwić osiedlenie się w ogrodzie.

No dobrze, od czasu do czasu można je przyłapać na podjadaniu nektaru – to pewnie dlatego czasami nazywa się je „pluskwiakami kwiatowymi”. Jednak głównym źródłem pożywienia tych niewielkich, zaledwie 5-milimetrowych owadów jest pokarm zwierzęcy. Około 50 gatunków zamieszkujących Europę Środkową specjalizuje się w polowaniu na owady o miękkim pancerzu. Do ich ofiar należą nie tylko przędziorki, ale także mszyce, wciornastki oraz mączliki. Są one szczególnie cenione w uprawie owoców, zwłaszcza winorośli, gdzie pomagają w walce ze szkodnikami.
Jeśli chcesz zwabić pluskwiaka kwiatowego do swojego ogrodu, najlepiej będzie zrozumieć jego tryb życia. Zimę spędza on w ochronnym schronieniu pod opadłymi liśćmi lub korą drzew, a przez resztę roku przebywa głównie na drzewach i krzewach. W ogrodzie możesz zapewnić mu odpowiednie kryjówki, np. stosy drewna, hotele dla owadów lub sterty liści. Pluskwiaki kwiatowe nie są jednak szczególnie wybredne – często można je spotkać również w skrzynkach żaluzjowych lub pod elewacją budynków.

Już od dawna wiadomo, że skorek należy do tych „dobrych” zwierząt w ogrodzie. Skorki należą bowiem do najbardziej skutecznych pogromców mszyc. Podczas nocnych wędrówek po ogrodzie jeden skorek potrafi zjeść nawet 120 mszyc. Co ciekawe, skorki żywią się także zarodnikami mączniaka z powierzchni liści zaatakowanych roślin, ograniczając tym samym rozwój grzyba.
Gdy brakuje pokarmu lub panuje długotrwała susza, skorki chętnie podjadają także owoce pestkowe, winogrona oraz kwiaty chryzantem, powojników i dalii. Z tego powodu w winnicach i sadach owady te raczej nie są mile widziane. Jednak w ekologicznym ogrodzie ich obecna przynosi zdecydowanie więcej korzyści niż strat. Jeśli chcesz przyciągnąć skorki do swojego ogrodu, najlepiej nie sprzątaj go zbyt dokładnie – sterty liści, kawałki drewna czy kory stanowią dla nich doskonałe schronienie na dzień. Do składania jaj skorki chętnie wykorzystują również małe rurki ze słomy lub traw.